216 lượt xem

Tìm hiểu văn hoá truyền thống Nhật bản qua các loại hình nghệ thuật truyền thống

 Hãy cùng tìm hiểu về một số loại hình nghệ thuật truyền thống của Nhật để hiểu rõ hơn về con người cũng như văn hoá của đất nước này.
 
Tìm hiểu văn hoá truyền thống Nhật bản qua các loại hình nghệ thuật truyền thống

Nhật Bản là quốc gia có một sự đan xen giữa văn hoá truyền thống và hiện đại một cách rõ nét. Những nghệ thuật văn hoá truyền thống không mất đi, nó chỉ biến đổi và tồn tại một các thức ứng trong hoàn cảnh mới.

Kịch Kabuki 



Đây là một loại hình nghệ thuật truyền thống của Nhật Bản, là sự kết hợp giữa các kỹ năng diễn xuất, múa cùng âm nhạc đặc sắc trên sân khấu. 


Kabuki hình thành vào khoảng những năm 1603 khi Okuni (thiếu nữ đồng trinh phụng sự trong đền thờ Izumo Taisha) biểu diễn một phong cách kịch múa mới ở Kyoto.Vai nam và nữ đều do nữ diễn đóng miêu tả các sinh hoạt đời sống hàng ngày. Nó đã rất được ưa chuộng. Tuy nhiên vào năm 1629 vì lý do gây mất thuần phong mỹ tục mà loại hình này đã bị cấm, và chỉ có nghệ sĩ nam đứng tuổi mới được diễn loại hình này.  

Có hai thể loại kịch Kabuki chính là:

Jidaimono bối cảnh chính là từ lịch sử Nhật Bản, nhất là thời 

Sewamono đối tượng chủ yếu là thị dân, nông dân về những bất bình đẳng trong xã hội

Hoá trang là một trong những bước làm nên sự đặc biệt của Kabuki. Có các bước hoá trang sau:

Oshiroi sử dụng phấn nền trắng làm từ bột gạo

Kumadori thể hiện đường nét thể hiện bản chất của nhân vật, có nhiều màu như đỏ, xanh hoặc đen, xanh da trời và tím

Các dạng nhân vật thường gặp trong Kabuki:

Tachiyaku là nam chính diện


Katakiyaku là kẻ xấu chuyên làm điều ác

Onnagata là các nhân vật nữ

Kumadori diễn các nhân vật tướng lĩnh hay anh hùng lỗi lạc

Không có diễn viên nữ nên nghệ sĩ nam đóng vai nữ được gọi là Onnagata, đây chính là một trong những điểm thu hút của Kabuki truyền thống. Vào ngày 24/11/2005 Kabuki đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại.

Trà đạo 

Là sự kết hợp của nhiều loại hình khác nhau như không gian trà thất, dụng cụ pha đến phong cách Thiền cùng các nghi lễ trong Trà sự đã tạo nên nghệ thuật Trà Đạo tinh tế của Nhật Bản.


Không gian của một buổi thưởng thức trà đạo là một trong những yếu tố quan trọng. Một căn phòng truyền thống với chiếu tatami hoặc là một căn phòng hướng ra khuôn viên vườn. 

Trà đạo Nhật Bản bắt gốc từ Trung Quốc dưới thời nhà Đường. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển trong lịch sử đã có nhiều trường phái khác nhau, và 3 trường phái chính là Omotesenke, Urasenke và Mushakoji-senke.
 

Tiệc trà trong Trà Đạo có nhiều loại như:


Chaji là tiệc trà nhỏ

Oyose là tiệc trà lớn có nhiều khách tham dự

Kenjo-Chaji là buổi dâng trà cho thần thánh, tổ chức ở trước các đền chùa

Kuchikiri-Chaji là buổi tiệc trà đầu năm của các trường phái( diễn ra từ cuối tháng 10 đến đầu tháng 11)

Các bước trong trà Đạo cùng các lễ nghi rất nghiêm ngặt, không được phép làm sai.

Thư pháp 

Với loại hình nghệ thuật lâu đời này các nghệ nhân sẽ lột tả vẻ đẹp ẩn chứa trong con chữ Kanji hoặc Katakana bằng mực tàu bút nghiên.

Bắt nguồn từ Trung Quốc và phát triển thành một bộ môn nghệ thuật rất được ưa chuộng. Trong thư pháp không chỉ việc viết mà còn phải học cả tư thế và điệu bộ khi viết chữ. Một tác phẩm thư pháp được đánh giá cao phải có từng nét chữ đậm nhạt với bố cục trong từng chữ và tổng thể hoà hợp với ý nghĩa nội dung tác phẩm.

Các loại chữ cơ bản trong thư pháp Nhật:


Chữ Kaisyo – Khải thư phải tuân đúng quy tắc khi viết và thể hiện được từng nét từng điểm rõ ràng

Chữ Gyosyo – Hành thư là sự phá cách của kiểu chữ Kaisyo với những nét chữ trông mềm mại và uyển chuyển hơn

Chữ Sousyo – Thảo thư đã được giản lược các nét, điểm chữ một cách tối đa, sử dụng bút pháp phóng khoáng cùng tốc độ viết chữ khá nhanh

Trên thiệp của các nghi lễ trang trọng vẫn còn thể hiện được những nét thư pháp cổ.

Nghệ thuật cắm hoa Ikebana – Hoa đạo

Hoa đạo vốn chỉ dành cho tầng lớp thượng lưu và giai cấp võ sĩ, tuy nhiên từ thời Edo nó đã phổ biến hơn trong tầng lớp thường dân với tên gọi Ikebana với nhiều trường phái khác nhau với những nguyên tắc và quy định riêng.

Đặc điểm của Ikebana: 

Tachibana sử dụng nhiều loại hoa và cắm trong 1 bình cao
Kebana chỉ được phép sử dụng tối đa 3 loại vật liệu, thông qua tính chất của nó để thể hiện mầm sống mạnh mẽ
vươn lên từ đất

Jiyuka là kiểu cắm hoa tự do  
 

Nghệ thuật Ikebana chú trọng đến những đường nét tự nhiên từ nụ hoa, lá và gai của cây cỏ. Nó mang lại cảm giác thanh lọc tinh thần khiến ta như hoà mình vào thiên nhiên và cảm nhận được cái đẹp của nghệ thuật. 

 
Kim Liên