90 lượt xem

Pansori – một thoáng nghệ thuật truyền thống Hàn Quốc

 Nếu đã hết hứng thú đi du lịch châu Âu thì hãy ghé xứ sở kim chi để thưởng thức Pansori – một loại hình nghệ thuật truyền thống của đất nước này, cũng như là để hiểu hơn về con người và văn hoá nơi đây.
 
Pansori – một thoáng nghệ thuật truyền thống Hàn Quốc


Nếu đã hết hứng thú đi du lịch châu Âu thì hãy ghé xứ sở kim chi để thưởng thức Pansori – một loại hình nghệ thuật truyền thống của đất nước này, cũng như là để hiểu hơn về con người và văn hoá nơi đây.

Tổng quan về Pansori

Là một loại hình nghệ thuật âm nhạc truyền thống của Hàn Quốc, nó được trình diễn theo lối giọng hát mộc kết hợp với tiếng trống. Những người biểu diễn thường gồm một Sorikkuni – ca sĩ một Gosu – người chơi trống thùng có tên là buk. 

Là một loại hình âm nhạc độc đáo ở Hàn. Pansori thường được biểu diễn tại các lễ hội văn hóa của xứ Hàn hoặc tại các sự kiện, tuỳ thuộc vào kế hoạch biểu diễn riêng cũng như quy mô sự kiện hay chương trình đó. Những màn biểu diễn này thường được như thu hình hoặc là thu thanh lại để phục vụ cho những người muốn nghe hoặc muốn tìm hiểu, nghiên cứu về nó. Người Hàn coi Pansori như là một tài sản vô cùng quan trọng trong các di sản của họ, và do đó họ ra sức gìn giữ trước khi loại hình nghệ thuật này biến mất trong thời kỳ thế giới hiện đại này. 


Pansori rất phổ biến vào những năm của thế kỷ XIX. Nội dung chính của loại hình nghệ thuật truyền thống này thường là kể về những câu chuyện châm biếm hoặc là những câu chuyện về tình yêu đôi lứa. Những câu chuyện này có tên gọi là Madang. Madang được dùng để gọi cho một câu chuyện hoàn toàn đầy đủ(do nó quá dài để có thể diễn trọn vẹn.
Một madang thường bao gồm một số hình thức nhất định của một aniris (câu chuyện được miêu tả) và changs (bài hát). Ngày nay chỉ còn sót lại có 5 trong số 12 bản madang gốc là Heungbuga, Simcheongga, Chunhyangga, Jeokbyeokga và Sugungga.

Trong khi biểu diễn bạn sẽ thấy các kwangdae sẽ cầm một chiếc quạt được xếp lại và hát. Cây quạt này nhằm thể hiện những ý nghĩa khác nhau của nhân vật khi diễn như nếu vẫy lên là muốn nhấn mạnh chuyển động của người hát, còn xòe ra khi muốn thông báo chuyển sang cảnh mới. Trong khi đó thì Gosu chủ yếu tạo ra các nhịp phách bằng tiếng trống, chuimsar – đó là những âm thanh lời nói. Một chuimsae thường chỉ là một nguyên âm đơn vô nghĩa, đôi khi nó cũng là một câu ngắn mang tính cổ vũ. Trong quá trình biểu diễn khán giả cũng có thể tạo ra những chuimsae, nó gần như tương tự với tiếng kakegoe trong kịch của Nhật hay là Ole trong biểu diễn flamenco. Có nhiều phong cách biểu diễn Pansori khác nhau như thể loại  nam tính hay nữ tính hơn.


Hầu hết những câu chuyện trong pansori thường là những câu chuyện dân gian bắt đầu từ những năm 1600 – 1800 là phổ biến nhất. Nhưng vì việc luyện tập rất khá là mất thời gian, mệt mỏi cùng những đòi hỏi cao nên đến những năm 1960 nó dường như đang dần biến mất. Trước nguy cơ này chính phủ Hàn đã phải kêu gọi bảo vệ khỏi sự biến mất của loại hình nghệ thuật này ở mức độ cao nhất. 

Những nghệ nhân biểu diễn pansori luôn được đông đảo công chúng yêu mến dù ở giai đoạn nào. UNESCO tuyên bố nghệ thuật pansori là một Kiệt tác Truyền khẩu và Di sản Phi vật thể của Nhân loại vào 7/11/2003. Và nhờ sự đầu tư và quan tâm tốt cũng như sự quảng bá của chính phủ nên hiện nay loại hình này đang dần phục hồi. 

 
Kim Liên
Sưu tầm